Sağ kalan eşin miras payı ne kadardır?
Kısa cevap: Sağ kalan eşin payı, birlikte mirasçı olduğu zümreye göre değişir (TMK 499 vd.): • Altsoy ile birlikte ise: 1/4.• Ana‑baba zümresiyle birlikte ise: 1/2.• Büyükana‑büyükbaba zümresiyle birlikte ise: 3/4.• Bu zümrelerden hiçbiri yoksa: tamamı. Not: Mal rejiminin tasfiyesi (ör. edinilmiş mallara katılma) miras payından ayrıdır (TMK 202, 218 vd.). Kaynaklar – TMK m.499-506…
Saklı pay nedir? Kimlerin saklı pay hakkı vardır?
Kısa cevap: Saklı pay, miras bırakanın tasarruf özgürlüğünü sınırlayan, kanunun belirlediği asgarî paydır. Saklı pay sahibi mirasçılar: altsoy, ana ve baba ile sağ kalan eştir (TMK 505). Saklı pay oranları TMK 506’da düzenlenir. Kardeşlerin saklı payı bulunmaz. Kaynaklar – TMK m.505-506 (saklı pay ve oranlar): https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4721.pdf
Tedbir nafakası nedir?
Kısa cevap: Dava süresince, eşlerin barınma, geçim ve çocukların bakım giderleri için geçici olarak hükmedilen nafakadır (TMK 169). Tarafların ekonomik ve sosyal durumuna göre belirlenir; hükmün kesinleşmesiyle sona erer ve gerekiyorsa yoksulluk/iştirak nafakası karara bağlanır. Kaynaklar – TMK m.169 (tedbir nafakası): https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4721.pdf
Tenkis davası nedir?
Kısa cevap: Miras bırakanın sağlararası veya ölüme bağlı tasarruflarıyla saklı payları zedelemesi halinde, saklı paylı mirasçıların tasarrufların indirilmesini istemek için açtığı davadır (TMK 560‑571). Sıra, tasarrufun türü ve tarihine göre belirlenir; dava, mirasın açılmasından itibaren belirli sürelerde açılmalıdır (zamanaşımı/ hak düşürücü süreler). Kaynaklar – TMK m.560-571 (tenkis davası): https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4721.pdf
Terekenin tespiti davası nedir?
Kısa cevap: Mirasın korunması amacıyla tereke varlıklarının belirlenmesi ve güvence altına alınması için sulh hukuk mahkemesinden istenen bir koruma tedbiridir. Uygulamada mühürleme ve/veya defter tutma işlemleri yapılabilir; ayrıca delillerin kaybolmasını önlemek için delil tespiti yoluna başvurulabilir (TMK 589 vd., HMK 400 vd.). Kaynaklar – TMK m.589 vd. (mirasın korunması/defter tutma) ve HMK m.400 vd. (delil…
Terk nedeniyle boşanma davası açmanın şartları nelerdir?
Kısa cevap: Eşin, haklı sebep olmadan ortak konutu terk etmesi ve dönüş çağrılarına uymaması hâlinde; ayrılığın en az 6 ay sürmesi, terk eden eşe ihtar çekilmesi ve ihtardan sonra en az 2 ay daha dönmemesi şartlarıyla dava açılabilir (TMK 164). İhtarı, sulh hakimi aracılığıyla veya noter kanalıyla yaptırmak gerekir. Kaynaklar – TMK m.164 (terk sebebiyle…
Nafaka ne zaman biter?
Kısa cevap: Yoksulluk nafakası (TMK 175, 176): Nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü halinde kendiliğinden sona erer; alacaklının fiilen evli gibi yaşaması, haysiyetsiz hayat sürmesi ya da yoksulluk halinin ortadan kalkması durumlarında mahkeme kararıyla kaldırılır (TMK 176/3). İştirak nafakası (TMK 182/2, 330, 331): Çocuk ergin olunca kuralen sona erer; ancak eğitim devam ediyorsa…
Geliri olmayan (engelli, mahkum) eş nafaka öder mi?
Kısa cevap: Nafaka yükümlülüğü gelir varlığına mutlak olarak bağlı değildir; hâkim, tarafların mali güçlerine göre nafaka takdir eder. Çocuğa ilişkin iştirak nafakası (TMK 182/2) ile eşe yönelik yoksulluk nafakası (TMK 175) belirlenirken ödeme gücü, ihtiyaç ve hakkaniyet gözetilir (TMK 4, 330). Gelir yokluğu/engellilik/mahkumiyet miktarı etkiler; koşullar değişirse artırım‑azaltım/ kaldırma istenebilir (TMK 331). Kaynaklar – TMK…
Geliri olmayan anneye velayet verilir mi?
Kısa cevap: Velayette esas olan çocuğun üstün yararıdır. Anne‑babanın gelir durumu tek başına belirleyici değildir; bakım sürekliliği, ebeveynin kişisel uyumu, çocuğun yaşı/özel ihtiyaçları, kardeşlerin birlikte büyümesi gibi ölçütler esas alınır (TMK 182, 339). Geliri olmayan ebeveyne de uygun görüldüğünde velayet verilebilir; diğer ebeveyn iştirak nafakası öder. Kaynaklar – TMK m.182 ve m.339 – Resmî metin:…
Hangi nedenlerle çekişmeli boşanma davası açılabilir?
Kısa cevap: Genel sebep: Evlilik birliğinin temelinden sarsılması (TMK 166/1). Özel sebepler: zina (TMK 161), hayata kast/pek kötü muamele veya onur kırıcı davranış (TMK 162), suç işleme ve haysiyetsiz hayat (TMK 163), terk (TMK 164), akıl hastalığı (TMK 165). Bu sebepler ispat edilirse boşanmaya karar verilebilir. Kaynaklar – TMK m.161‑166 – Resmî metin: https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4721.pdf
İştirak nafakası nedir?
Kısa cevap: Boşanma veya ayrılık hâlinde, velayet kendisine verilmeyen ebeveynin, çocuğun bakım‑eğitim‑sağlık giderlerine gücü oranında katılması için ödemekle yükümlü olduğu nafakadır (TMK 182/2). Miktar belirlenirken çocuğun ihtiyaçları ile ebeveynlerin mali güçleri dikkate alınır (TMK 4, 330). Koşullar değişirse artırılabilir/azaltılabilir (TMK 331). Kaynaklar – TMK m.182/2, m.330‑331, m.4 – Resmî metin: https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4721.pdf
Kaç çeşit nafaka vardır?
Kısa cevap: (1) Tedbir nafakası (dava süresince – TMK 169), (2) Yoksulluk nafakası (boşanma sonrası – TMK 175), (3) İştirak nafakası (çocuğa – TMK 182/2), (4) Yardım nafakası (üstsoy‑altsoy ve kardeşler arasında – TMK 365). Her biri farklı koşullara ve ölçütlere tabidir. Kaynaklar – TMK m.169, m.175, m.182/2, m.365 – Resmî metin: https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4721.pdf
Mahkeme velayet kararını neye göre verir?
Kısa cevap: Çocuğun üstün yararı ilkesi esastır. Hâkim; çocuğun yaşı, bakım ve ilgi sürekliliği, ebeveynlerin kişisel/maddi koşulları, kardeş bağları, okul/çevre düzeni ve gerektiğinde uzman raporlarını dikkate alır; kişisel ilişki ve iştirak nafakasını da düzenler (TMK 182, 339). Kaynaklar – TMK m.182 ve m.339 – Resmî metin: https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4721.pdf
Miras bırakanın borçlarından sorumluluk nedir?
Kısa cevap: Miras, ölümle külli halefiyet yoluyla mirasçılara geçer (TMK 599). Miras reddedilmemişse mirasçılar tereke borçlarından tüm malvarlıklarıyla sorumludur. Reddi miras (TMK 605‑617) süresinde yapılırsa sorumluluk kalkar; terekenin borca batık olması hâlinde hükmen ret uygulanabilir (TMK 605/2). Resmî tasfiye hükümleri ayrıca saklıdır. Kaynaklar – TMK m.599 (külli halefiyet), m.605‑617 (reddi miras) – Resmî metin: https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4721.pdf
Muris muvazaası (mirastan mal kaçırma) davası nedir?
Kısa cevap: Miras bırakanın, mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla bağışlamak istediği taşınmazı görünüşte satış gibi göstererek devretmesi hâlinde gündeme gelir. Mirasçılar, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu’nun 1.4.1974 tarihli, 1/2 sayılı kararı doğrultusunda tapu iptal ve tescil davası açabilir. Davada gerçek irade ve muvazaa amacı her türlü delille ispatlanabilir. Kaynaklar – Yargıtay İBK, 01.04.1974 T., 1/2 S. (muris…