Ücret nedir? Giydirilmiş ücret ve çıplak ücret farkı nedir?
Kısa cevap: Ücret, işverence işçiye yapılan para karşılığıdır (4857/32, TBK 393). Çıplak ücret yalnız temel tutardır; giydirilmiş ücret ise süreklilik arz eden yan ödemelerin (yol‑yemek‑yakacak, düzenli prim/ikramiye vb.) eklenmesiyle bulunan değerdir; başta kıdem tazminatı olmak üzere bazı hesaplarda esas alınır. Kaynaklar– 4857 m.32; TBK m.393; 1475 m.14; Yargıtay içtihatları: https://karararama.yargitay.gov.tr/
evrakci -Yıllık izin hakkı ne zaman doğar? Kaç gün kullanılır?
Kısa cevap: Aynı işverene bağlı en az 1 yıl çalışınca yıllık ücretli izin hakkı doğar (4857/53). Süreler: 1–5 yıl (5 dahil değil) 14 gün, 5–15 yıl 20 gün, 15+ yıl 26 gün. 18 yaş altı ve 50 yaş üstü işçilerde alt sınır 20 gündür. Kaynaklar– 4857 s. İş Kanunu m.53‑56: https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4857.pdf
evrakci -İstifa eden işsizlik maaşı alabilir mi?
Kısa cevap: Kural olarak hayır. İşsizlik ödeneği için iş sözleşmesi kendi istek ve kusuru dışında sona ermelidir (4447/50‑51). Ancak işçinin haklı nedenle feshi (4857/24) gibi haller, SGK çıkış kodu ve delillerle kendisi dışında kabul edilirse ödenek bağlanabilir. Başvurular İŞKUR üzerinden yapılır. Kaynaklar – 4447 s. İşsizlik Sigortası Kanunu m.50‑51: https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4447.pdf – İŞKUR resmî bilgilendirme: https://www.iskur.gov.tr/
evrakci -İş sözleşmesi nedir? Yazılı olmak zorunda mıdır?
Kısa cevap: İş sözleşmesi; işçinin bağımlı olarak iş görmeyi, işverenin de ücret ödemeyi üstlendiği sözleşmedir (TBK 393 vd.). Süresi bir yıl ve daha fazla olan sözleşmelerin yazılı yapılması zorunludur; yazılı olmasa da işveren, en geç 2 ay içinde çalışma koşullarını yazılı olarak bildirmelidir (4857/8). Kaynaklar – 4857 s. İş Kanunu m.8; TBK (6098) m.393 vd.:…
evrakci -İş yerinde mobbinge uğrayan işçi istifa ederse tazminat alabilir mi?
Kısa cevap: Evet. Mobbing; işçinin kişiliğinin korunması borcuna aykırılık (TBK 417) ve 4857/24‑II kapsamındaki haklı fesih sebebi sayılabilir. İşçi haklı fesihle kıdem tazminatı talep edebilir; ayrıca manevî tazminat ve ayrımcılık tazminatı (4857/5) gündeme gelebilir. Delil (yazışmalar, tanık, kayıtlar) önemlidir. Kaynaklar – TBK m.417 (işçinin kişiliğinin korunması), 4857 m.24‑II, m.5: https://www.mevzuat.gov.tr/
evrakci -İşçi vefat ederse kıdem tazminatını kim alır? Mirasçılar hak sahibi midir?
Kısa cevap: İşçinin ölümü halinde kıdem tazminatı doğar ve yasal mirasçılarına ödenir (1475/14). Ayrıca varsa kullanılmamış yıllık izin ücretleri de mirasçılara geçer. Kaynaklar – 1475 s. Kanun m.14 (ölüm hâlinde kıdem): https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.1475.pdf
evrakci -İşçinin sağlık sorunları (meslek hastalığı) nedeniyle istifası tazminat hakkı doğurur mu?
Kısa cevap: Evet, koşulları varsa. İşçi; işin niteliği veya işyerindeki şartlar sağlığını tehlikeye düşürüyorsa haklı nedenle derhal fesih yapabilir (4857/24‑I). Bu durumda kıdem tazminatı talep edilebilir (1475/14). Meslek hastalığı/iş kazası hallerinde ayrıca SGK yardımları ve tazminat davaları söz konusu olabilir. Kaynaklar – 4857 m.24‑I; 1475 m.14; 5510 s. Kanun (SGK): https://www.mevzuat.gov.tr/
evrakci -İşe başlatmama tazminatı nedir? Kaç maaş ödenir? (4-8 maaş)
Kısa cevap: İşe iade davasını kazanan işçi, işveren tarafından bir ay içinde işe başlatılmazsa 4857/21 uyarınca 4 ila 8 aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatı alır. Ayrıca en çok 4 aya kadar boşta geçen süre ücreti ve diğer haklar ödenir. Kaynaklar – 4857 s. İş Kanunu m.21: https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4857.pdf
evrakci -İşe iade davası açma süresi ne kadardır? Arabuluculuk zorunlu mu?
Kısa cevap: Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde dava şartı arabuluculuğa başvurulmalı; anlaşma sağlanamazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren 2 hafta içinde dava açılmalıdır (7036/3). Arabuluculuk zorunludur. Kaynaklar – 7036 s. İş Mahkemeleri Kanunu m.3 (dava şartı arabuluculuk ve süreler): https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.7036.pdf
evrakci -İşe iade davası açma şartları nelerdir? (En az 30 işçi, 6 ay kıdem)
Kısa cevap: İş güvencesi kapsamı: en az 30 çalışan bulunan işyerinde, işçinin en az 6 ay kıdemi olmalı, sözleşme belirsiz süreli olmalı ve fesih geçerli sebepe dayandırılmalıdır (4857/18). İşveren vekilleri kapsam dışı olabilir (4857/2). Kaynaklar – 4857 s. İş Kanunu m.18‑21 (iş güvencesi ve işe iade): https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4857.pdf
evrakci -İşe iade davası devam ederken başka bir işte çalışabilir miyim?
Kısa cevap: Evet, genel olarak mümkündür. İşe iade davası çalışma yasağı doğurmaz. Uygulamada işçinin yeni işte çalışması, boşta geçen süre ücreti ve işe başlatmama tazminatı haklarını ortadan kaldırmaz (4857/21). Ancak somut dosyada mahsup/çakışma iddiaları gündeme gelebileceğinden hukuki destekle ilerlemek faydalıdır. Kaynaklar – 4857 s. İş Kanunu m.21; Yargıtay uygulaması: https://karararama.yargitay.gov.tr/
evrakci -İşe iade davası ne kadar sürer?
Kısa cevap: Mahkemenin iş yükü, deliller ve istinaf/temyiz safahatına göre değişir. Kanunda belirli bir süre yoktur; uygulamada birkaç aydan uzun sürebilir. Kaynaklar – 4857 m.18‑21 (usul ve sonuçlar); UYAP başvuru/takip: https://vatandas.uyap.gov.tr/
evrakci -İşe iade davası nedir? Kimler açabilir?
Kısa cevap: İş güvencesi kapsamında, geçerli sebep olmaksızın feshedilen işçi işe iade talep edebilir (4857/18‑21). Şartlar: işyerinde 30+ çalışan, işçinin 6 ay kıdemi, belirsiz süreli sözleşme ve fesihte geçerli sebepin yokluğu. Kaynaklar – 4857 s. İş Kanunu m.18‑21; 7036 s. Kanun m.3 (arabuluculuk): https://www.mevzuat.gov.tr/
evrakci -Hamilelik veya doğum nedeniyle işten ayrılan kadın işçi kıdem tazminatı alabilir mi?
Kısa cevap: Tek başına hamilelik/doğum gerekçesiyle işçinin kendi isteğiyle feshi kural olarak kıdem tazminatı doğurmaz. Ancak işverenin 4857/74’teki analık haklarını (doğum/ücretsiz izin, süt izni, kısmi çalışma) kullandırmaması, ayrımcılık/eşit işlem borcuna aykırılık veya sağlık nedeniyle çalışma koşullarının tehlike yaratması gibi haller haklı fesih sebebi olabilir; bu durumda kıdem tazminatı talep edilebilir (1475/14, 4857/24‑I, II ve 74)….
evrakci -Hangi durumlarda istifa ederek tazminat alınır (Haklı nedenle fesih)?
Kısa cevap: İşçi; sağlık sebepleri (4857/24‑I), ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık/ücretin ödenmemesi/mobbing (4857/24‑II), zorlayıcı sebepler (4857/24‑III) gibi nedenlerle haklı nedenle derhal fesih yaparsa kıdem tazminatı alabilir (1475/14). Ayrıca askerlik, evlilik (kadın için 1 yıl), emeklilik/15 yıl‑3600 gün gibi özel hallerde de kıdem tazminatı hakkı doğar. Kaynaklar – 4857 m.24 (haklı fesih halleri), 1475 m.14…
evrakci -