Nişan bozulması halinde hediyelerin iadesi nasıl olur?
Türk Medeni Kanunu’na göre nişanlanma evlenme vaadidir ve evlilikle sonuçlanmazsa, taraflar birbirine verdikleri alışılmışın dışındaki, değerli hediyelerin iadesini isteyebilir. Uygulamada: Altın, bilezik, pahalı ziynet ve eşyalar gibi kalıcı nitelikteki hediyeler "nişan hediyesi" sayılır ve iadesi istenebilir. Çiçek, çikolata, günlük tüketilen ufak hediyeler gibi "alışılmış" hediyeler geri istenemez. Hediyeler bozdurulmuş veya satılmışsa, bedelleri talep edilebilir. Hangi…
Veraset ve İntikal Vergisi nedir, ne zaman ödenir?
Veraset ve İntikal Vergisi, bir kişinin malvarlığının ölüm (veraset) veya karşılıksız kazanma (bağış, çekiliş ikramiyesi vb. – intikal) yoluyla başka kişilere geçmesi halinde alınan vergidir. Miras kalan ev, arsa, para, araç gibi pek çok malvarlığı bu vergiye tabidir; belli tutarlara kadar istisna uygulanır. Ne zaman ödenir? Önce, mirasçılar tarafından ilgili vergi dairesine veraset ve intikal…
Ölen kişinin bankadaki parası nasıl çekilir?
Bir kişinin vefatından sonra bankadaki para ve hesapları, mirasçılarına aittir. Paranın çekilebilmesi için genellikle şu adımlar izlenir: Mirasçılar önce mirasçılık belgesi (veraset ilamı) alır. Bu belge sulh hukuk mahkemesinden veya noterden temin edilebilir. Bankaya; veraset ilamı, mirasçıların kimlikleri ve banka tarafından istenen diğer belgelerle başvurulur. Banka, varsa bloke ve vergi yönünden engel olup olmadığını kontrol…
Üvey anne veya üvey babadan miras kalır mı?
Üvey anne veya üvey baba ile üvey çocuk arasında, kanunen otomatik bir mirasçılık bağı yoktur. Yani: Üvey çocuk, üvey annesinin/babasının yasal mirasçısı değildir. Üvey anne veya üvey baba, üvey çocuğun yasal mirasçısı değildir. Ancak şu ihtimallerde miras geçişi olabilir: Üvey anne/baba, üvey çocuğu evlat edinirse, aralarında tam mirasçılık bağı doğar; evlatlık, hem biyolojik ailesinden hem…
Velayeti alamayan taraf çocuğu ne sıklıkla görebilir?
Boşanma sonrası çocuğun velayeti genellikle eşlerden birine verilir; diğer ebeveyn ise kişisel ilişki (görüş hakkı) yoluyla çocukla zaman geçirir. Velayeti alamayan tarafın çocuğu ne sıklıkla göreceği, mahkemenin kişisel ilişki düzenlemesine göre belirlenir. Uygulamada sık görülen örnekler: Ayda belirli hafta sonları (örneğin her ayın birinci ve üçüncü hafta sonu), Yarıyıl ve yaz tatilinde daha uzun süreli…
Ortak velayet nedir? Türkiye hukukunda uygulanıyor mu?
Ortak velayet, boşanma halinde çocuğun velayetinin yalnızca anneye veya babaya verilmesi yerine, her iki ebeveynin birlikte velayet hakkını sürdürmesi anlamına gelir. Bu modelde taraflar; eğitim, sağlık, ikamet gibi önemli konularda çocuğa ilişkin kararları birlikte alırlar. Türk Medeni Kanunu’nda ortak velayet açıkça düzenlenmemiş olsa da; Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay kararları doğrultusunda, özellikle tarafların anlaşmalı boşanmalarında ve…
Zina (aldatma) nedeniyle boşanma davası nasıl açılır?
Kısa cevap: Zina, özel boşanma sebebidir (TMK 161). Öğrenmeden itibaren 6 ay ve her hâlde eylemden itibaren 5 yıl içinde dava açılmalıdır (hak düşürücü süre). Deliller (mesaj, yazışma, kamera kaydı vb.) hukuka uygun şekilde sunulur; affeden eş dava hakkını kaybeder. Hâkim, kusur ve ispat durumuna göre boşanma ve tazminat/nafaka sonuçlarına karar verir. Kaynaklar – TMK…
Yoksulluk nafakası süresiz midir?
Kısa cevap: Kanunda genel bir süre sınırı yoktur. Yoksulluk nafakası; nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü ile kendiliğinden biter; fiilen evli gibi yaşama, haysiyetsiz hayat sürme ya da yoksulluk hâlinin kalkması durumlarında mahkeme kararıyla kaldırılabilir (TMK 176/3). Koşullar değişirse artırma/azaltma mümkündür (TMK 331). Kaynaklar – TMK m.175‑176/3, m.331 – Resmî metin: https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4721.pdf
Yoksulluk nafakası nedir, kimler alabilir?
Kısa cevap: Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan ve daha ağır kusurlu olmayan eş lehine hükmedilen nafakadır (TMK 175). Miktar, tarafların ekonomik‑sosyal durumları ve hakkaniyete göre belirlenir; ödeme biçimi ve sona erme hâlleri TMK 176’da düzenlenir. Kaynaklar – TMK m.175‑176 – Resmî metin: https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4721.pdf
Yasal mirasçılar kimlerdir?
Kısa cevap: Zümre sistemine göre mirasçılar: Altsoy (çocuklar/torunlar – TMK 495), ana‑baba zümresi (anne‑baba ve onların altsoyu – TMK 496), büyükanne‑büyükbaba zümresi (TMK 497). Ayrıca sağ kalan eş her zümre ile birlikte mirasçıdır (TMK 499). Devlet ise mirasçı bulunmadığında kanuni mirasçıdır (TMK 501). Kaynaklar – TMK m.495‑501 (yasal mirasçılar ve zümre sistemi): https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4721.pdf
Yabancı mahkeme boşanma kararının tanınması ve tenfizi nasıl yapılır?
Kısa cevap: Yargı yolu: Yabancı boşanma kararlarının Türkiye’de hüküm ve sonuç doğurması için tanıma/tenfiz davası açılır (MÖHUK 5718 s. Kanun m.50‑59). Şartlar: kesinleşmiş karar, kamu düzenine aykırılık bulunmaması, savunma haklarına riayet vb. İdari yol: 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A uyarınca, şartları varsa eşlerin birlikte başvurusu ile yabancı boşanma kararları nüfus kayıtlarına mahkeme kararı olmadan…
Vasiyetname nedir ve nasıl düzenlenir?
Kısa cevap: Vasiyetname; kişinin ölümünden sonra sonuç doğuran tek taraflı tasarrufudur. Türk Medenî Kanunu üç tür vasiyetname öngörür: resmî (noter/sulh hâkimi/ yetkili memur ve iki tanıkla), el yazılı (tamamı el yazısıyla, tarih ve imza) ve sözlü (olağanüstü hâllerde iki tanıkla) (TMK 531‑544). Şekil kurallarına uyulmaması iptal sebebidir. Kaynaklar – TMK m.531‑544 (vasiyetname türleri ve şekil…
Velayet babaya hangi durumlarda verilir?
Kısa cevap: Velayet kararında temel ilke çocuğun üstün yararıdır. Baba lehine velayet; çocuğun yaşı, bakım sürekliliği, ebeveynlerin kişisel ve sosyal koşulları, kardeş bağları, uzman raporları ve çocuğun görüşü birlikte değerlendirildiğinde çocuğun yararına ise verilir (TMK 182, 339). Otomatik bir “baba lehine/anne lehine” kural yoktur; somut olgular belirleyicidir. Kaynaklar – TMK m.182 ve m.339 – Resmî…
Velayet davasında çocuğun görüşü (yaşı) önemli mi?
Kısa cevap: Evet. Çocuğun görüşünün alınması ve olgunluk düzeyine göre değerlendirilmesi esastır. TMK, belirli bir yaş sınırı koymaz; uygulamada pedagojik raporlar ve çocuğun yaşı/olgunluğu dikkate alınır (TMK 182). Türkiye’nin taraf olduğu Çocuk Haklarına Dair Sözleşme m.12 de çocuğun görüşünün dikkate alınmasını öngörür. Kaynaklar – TMK m.182 – Resmî metin: https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4721.pdf – Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına…
Veraset ilamı (mirasçılık belgesi) nedir?
Kısa cevap: Mirasçıların kimler olduğunu ve paylarını gösteren belgedir. Sulh hukuk mahkemesi veya noter tarafından verilir (TMK 598). Miras işlemlerinde (bankadaki para, tapu işlemleri vb.) ilk başvurulan belgedir. Kaynaklar – TMK m.598 (mirasçılık belgesi): https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4721.pdf