Aile Hukuku & Miras

Boşanma, velayet, nafaka, mal paylaşımı; miras, vasiyet ve saklı pay gibi konularda pratik sorulara net cevaplar. Gereken belgeler, başvuru adımları ve temel yasal dayanaklar tek sayfada.

Çocuğun velayeti boşanmada kime verilir?

Kısa cevap: Esas olan çocuğun üstün yararıdır. Hâkim; yaş, bakım sürekliliği, ebeveynlerin kişisel/sosyal koşulları, kardeşlerin birlikte büyümesi ve pedagojik değerlendirmeleri dikkate alır (TMK 339, 182). Gerekli gördüğünde uzman raporu alır ve kişisel ilişki/iştirak nafakası düzenler. Kaynaklar – TMK m.182 (velayet ve kişisel ilişki), m.339 (ana-babanın hak ve yükümlülükleri): https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4721.pdf

Boşanmada maddi ve manevi tazminat nedir? Şartları nelerdir?

Kısa cevap: Maddî tazminat (TMK 174/1): Boşanma nedeniyle mevcut veya beklenen menfaati zedelenen kusursuz ya da daha az kusurlu eş, diğer eşten uygun bir miktar isteyebilir. Manevî tazminat (TMK 174/2): Kişilik hakları boşanma sebebiyle saldırıya uğrayan eş lehine hükmedilebilir. Ödeme biçimleri TMK 176’ya tabidir (toptan/irat; bazı hâllerde kendiliğinden sona erer). Kaynaklar – TMK m.174 (maddî…

Boşanma davası reddedilirse ne zaman tekrar dava açabilirim?

Kısa cevap: TMK 166/4’teki “ret kararından sonra 3 yıl” şartı Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildi ve karar 19.01.2025’te yürürlüğe girdi. Bu nedenle eski 3 yıl bekleme kuralı artık uygulanmamaktadır. Güncel durum, yeni kanuni düzenleme ve mahkeme uygulamalarına göre değerlendirilir; somut dosyanız için hukuki destek almanız gerekir. Kaynaklar – AYM Basın Duyurusu (E.2023/116, K.2024/56) – 19.04.2024,…

Boşanma davası nasıl açılır?

Kısa cevap: Görevli mahkeme Aile Mahkemesi’dir. Yetki; eşlerden birinin yerleşim yeri veya son 6 ay birlikte oturulan yer mahkemesindedir. Dava dilekçe ile adliyedeki tevzi bürosuna verilerek ya da UYAP Vatandaş Portalı üzerinden açılır; harç ve masraflar yatırılır; dava esas numarası alınır. Kaynaklar – UYAP Vatandaş Portal (dava açılış): https://vatandas.uyap.gov.tr/ – HMK m.71 (tarafın davasını bizzat…

Avukatsız boşanma davası açılabilir mi?

Kısa cevap: Evet. HMK m.71’e göre dava ehliyeti bulunan herkes davasını bizzat açabilir ve takip edebilir. Ancak usul ve hak kaybı riskleri nedeniyle uzman desteği önerilir. Dava; yetkili Aile Mahkemesi’ne dilekçe ile ya da UYAP Vatandaş Portalı üzerinden açılabilir. Kaynaklar – HMK m.71 (davayı bizzat açma ve takip): https://barandogan.av.tr/blog/mevzuat/hmk-madde-71-genel-olarak.html – UYAP Vatandaş Portal (e-Devlet ile…

Anne-baba sağken miras paylaşımı olur mu?

Kısa cevap: Miras ölümle açılır; kişi hayattayken “miras paylaşımı” yapılamaz (TMK 575). Ancak miras bırakan hayattayken mirastan feragat sözleşmesi (TMK 528, 545) yapabilir veya malvarlığını bağış/satış gibi sağlararası işlemlerle devredebilir. Bu işlemlerin tenkis vb. sonuçları ayrıca değerlendirilir. Kaynaklar – TMK m.575 (mirasın açılması): https://av-saimincekas.com/kanunlar/tmk/turk-medeni-kanunu-madde-575/ – TMK m.528 ve m.545 (mirastan feragat/miras sözleşmesi – şekil): https://www.ilhanhelvacidersleri.com/turk-medeni-kanunu/turk-medeni-kanunu-madde-528

Anlaşmalı boşanma protokolünde neler olmalı?

Kısa cevap: Protokol; (i) boşanma iradesi, (ii) velayet, kişisel ilişki ve iştirak nafakası (TMK 182), (iii) yoksulluk nafakası (TMK 175), (iv) maddî-manevî tazminat (TMK 174, 176), (v) mal rejimi/edinilmiş malların tasfiyesi konularında açık, uygulanabilir hükümler içermelidir. Taraflar ve varsa avukatlarca yazılı olarak imzalanır ve duruşmada serbest iradeyle doğrulanır. Kaynaklar – TMK m.182 (çocuğun velayeti ve…

Anlaşmalı boşanma davasında hâkim ne sorar?

Kısa cevap: Hâkim, tarafların anlaşmalı boşanmanın tüm şartlarını özgür iradeyle kabul ettiklerini ve protokolün boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumunu kapsadığını doğrular. Uygulamada genellikle; “Boşanmayı istiyor musunuz?”, “Protokolü okudunuz ve imzaladınız mı?”, “Nafaka/tazminat ve velayet-kişisel ilişki hususlarında anlaştınız mı?”, “İradeniz serbest mi?” gibi teyit soruları yöneltilir (TMK 166/3’ün aradığı unsurlar). Kaynaklar – TMK m.166/3 (anlaşmalı…

Anlaşmalı boşanma davası nedir, şartları nelerdir?

Kısa cevap: Evlilik en az 1 yıl sürdüyse, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi; boşanmanın mali sonuçları (nafaka, tazminat vb.) ve çocukların durumu (velayet, kişisel ilişki) konusunda tam anlaşma sağlamaları ve bu iradelerini hâkim önünde serbestçe açıklamaları gerekir. Bu hâlde mahkeme boşanmaya karar verir (TMK 166/3). Kaynaklar – TMK m.166/3…

Anlaşmalı boşanma davası ne kadar sürer?

Kısa cevap: Kanunda kesin bir süre yoktur. Şartlar (TMK 166/3) sağlanmışsa genellikle tek celsede sonuçlanabilir; ancak mahkemenin iş yükü, tebligat ve duruşma günü gibi faktörler süreyi uzatabilir. Uygulama illere ve dosya yoğunluğuna göre değişir. Kaynaklar – TMK m.166/3 (anlaşmalı boşanma koşulları) – madde metni ve açıklaması: https://www.ilhanhelvacidersleri.com/turk-medeni-kanunu/turk-medeni-kanunu-madde-166 – UYAP Vatandaş Portal (dava açılış ve takip):…

Aile konutu şerhi nedir, nasıl konulur?

Kısa cevap: Aile konutu şerhi; eşlerden birinin malik olduğu aile konutu üzerindeki tasarrufların (satış, ipotek, kira feshi vb.) diğer eşin açık rızasına bağlandığını gösteren tapu şerhidir. Dayanağı Türk Medenî Kanunu’nun (TMK) 194. maddesidir. Nasıl konulur? Malik olmayan eş; nüfus kayıt örneği ve yerleşim yeri belgesiyle taşınmazın bulunduğu tapu müdürlüğüne başvurur ya da mahkeme kararıyla şerh…