Aile Hukuku & Miras

Boşanma, velayet, nafaka, mal paylaşımı; miras, vasiyet ve saklı pay gibi konularda pratik sorulara net cevaplar. Gereken belgeler, başvuru adımları ve temel yasal dayanaklar tek sayfada.

Veraset ilamı nereden ve nasıl alınır?

Kısa cevap: Noterden veya sulh hukuk mahkemesinden alınır. Noter başvurusunda; kimlik ve nüfus kayıt bilgileri üzerinden MERİS/KPS sorgusu yapılarak düzenlenir. Yabancılık unsuru veya çekişme varsa mahkemeye yönlendirme yapılabilir. Kaynaklar – TMK m.598 (mirasçılık belgesi): https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4721.pdf – Türkiye Noterler Birliği bilgilendirme sayfası: https://www.tnb.org.tr/

Saklı pay nedir? Kimlerin saklı pay hakkı vardır?

Kısa cevap: Saklı pay, miras bırakanın tasarruf özgürlüğünü sınırlayan, kanunun belirlediği asgarî paydır. Saklı pay sahibi mirasçılar: altsoy, ana ve baba ile sağ kalan eştir (TMK 505). Saklı pay oranları TMK 506’da düzenlenir. Kardeşlerin saklı payı bulunmaz. Kaynaklar – TMK m.505-506 (saklı pay ve oranlar): https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4721.pdf

Terk nedeniyle boşanma davası açmanın şartları nelerdir?

Kısa cevap: Eşin, haklı sebep olmadan ortak konutu terk etmesi ve dönüş çağrılarına uymaması hâlinde; ayrılığın en az 6 ay sürmesi, terk eden eşe ihtar çekilmesi ve ihtardan sonra en az 2 ay daha dönmemesi şartlarıyla dava açılabilir (TMK 164). İhtarı, sulh hakimi aracılığıyla veya noter kanalıyla yaptırmak gerekir. Kaynaklar – TMK m.164 (terk sebebiyle…

Terekenin tespiti davası nedir?

Kısa cevap: Mirasın korunması amacıyla tereke varlıklarının belirlenmesi ve güvence altına alınması için sulh hukuk mahkemesinden istenen bir koruma tedbiridir. Uygulamada mühürleme ve/veya defter tutma işlemleri yapılabilir; ayrıca delillerin kaybolmasını önlemek için delil tespiti yoluna başvurulabilir (TMK 589 vd., HMK 400 vd.). Kaynaklar – TMK m.589 vd. (mirasın korunması/defter tutma) ve HMK m.400 vd. (delil…

Tenkis davası nedir?

Kısa cevap: Miras bırakanın sağlararası veya ölüme bağlı tasarruflarıyla saklı payları zedelemesi halinde, saklı paylı mirasçıların tasarrufların indirilmesini istemek için açtığı davadır (TMK 560‑571). Sıra, tasarrufun türü ve tarihine göre belirlenir; dava, mirasın açılmasından itibaren belirli sürelerde açılmalıdır (zamanaşımı/ hak düşürücü süreler). Kaynaklar – TMK m.560-571 (tenkis davası): https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4721.pdf

Tedbir nafakası nedir?

Kısa cevap: Dava süresince, eşlerin barınma, geçim ve çocukların bakım giderleri için geçici olarak hükmedilen nafakadır (TMK 169). Tarafların ekonomik ve sosyal durumuna göre belirlenir; hükmün kesinleşmesiyle sona erer ve gerekiyorsa yoksulluk/iştirak nafakası karara bağlanır. Kaynaklar – TMK m.169 (tedbir nafakası): https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4721.pdf

Sağ kalan eşin miras payı ne kadardır?

Kısa cevap: Sağ kalan eşin payı, birlikte mirasçı olduğu zümreye göre değişir (TMK 499 vd.): • Altsoy ile birlikte ise: 1/4.• Ana‑baba zümresiyle birlikte ise: 1/2.• Büyükana‑büyükbaba zümresiyle birlikte ise: 3/4.• Bu zümrelerden hiçbiri yoksa: tamamı. Not: Mal rejiminin tasfiyesi (ör. edinilmiş mallara katılma) miras payından ayrıdır (TMK 202, 218 vd.). Kaynaklar – TMK m.499-506…

Resmi vasiyetname nasıl yapılır?

Kısa cevap: Resmî vasiyetname, miras bırakanın beyanına göre noter, sulh hâkimi veya yetkili memur tarafından düzenlenir; iki tanık huzurunda yazılır/okunur ve vasiyetçi ile tanıklarca imzalanır (TMK 532‑536). Tanıkların, vasiyetçinin ayırt etme gücüne sahip olduğunu ve özgür iradesiyle beyan verdiğini belirtmeleri gerekir. Yabancı ülkelerde Türk konsoloslukları da resmî vasiyetname düzenleyebilir. Kaynaklar – TMK m.532-537 (resmî vasiyetname):…

Reddi miras (mirasın reddi) nedir? Nasıl yapılır?

Kısa cevap: Mirasçının, mirası reddettiğini beyan etmesidir. Süre, murisin ölümünü öğrendiği tarihten itibaren 3 aydır ve sulh hukuk mahkemesine yazılı/sözlü beyanla yapılır (TMK 609, 610). Tereke borca batıksa reddedilmiş sayılır (hükmen ret, TMK 605/2). Retle birlikte mirasçının tereke borçlarından sorumluluğu kalkar; payı, altsoyuna veya diğer mirasçılara geçer. Kaynaklar – TMK m.605-617 (mirasın reddi): https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4721.pdf

Noterden veraset ilamı nasıl alınır?

Kısa cevap: Mirasçılık belgesi (veraset ilamı), kural olarak sulh hukuk mahkemesi veya noter tarafından verilir (TMK 598). Türkiye Noterler Birliği’e göre; başvuru için nüfus kayıt örneği/ölüm kaydı bilgileri yeterlidir; noter, MERİS/kimlik paylaşım sistemi üzerinden kontrol ederek düzenler. Yabancılık unsuru varsa mahkemeye yönlendirme yapılabilir. Kaynaklar – TMK m.598 (mirasçılık belgesi): https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4721.pdf – Türkiye Noterler Birliği –…

Nafaka ne zaman biter?

Kısa cevap: Yoksulluk nafakası (TMK 175, 176): Nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü halinde kendiliğinden sona erer; alacaklının fiilen evli gibi yaşaması, haysiyetsiz hayat sürmesi ya da yoksulluk halinin ortadan kalkması durumlarında mahkeme kararıyla kaldırılır (TMK 176/3). İştirak nafakası (TMK 182/2, 330, 331): Çocuk ergin olunca kuralen sona erer; ancak eğitim devam ediyorsa…

Nafaka miktarı nasıl belirlenir?

Kısa cevap: Hâkim; nafakanın türüne göre (yoksulluk/iştirak/tedbir), çocuğun ve tarafların ihtiyaçlarını, tarafların ekonomik‑sosyal durumunu, yaşam standardını ve hakkaniyeti dikkate alır (TMK 4, 175, 182/2, 330). Kararlarda çoğunlukla yıllık artış oranı (ör. TÜFE) da belirlenir. Koşullar değişirse artırım/azaltım talep edilebilir (TMK 331). Kaynaklar – TMK m.175, m.182/2, m.330‑331, m.4 – Resmî metin: https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4721.pdf

Muris muvazaası (mirastan mal kaçırma) davası nedir?

Kısa cevap: Miras bırakanın, mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla bağışlamak istediği taşınmazı görünüşte satış gibi göstererek devretmesi hâlinde gündeme gelir. Mirasçılar, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu’nun 1.4.1974 tarihli, 1/2 sayılı kararı doğrultusunda tapu iptal ve tescil davası açabilir. Davada gerçek irade ve muvazaa amacı her türlü delille ispatlanabilir. Kaynaklar – Yargıtay İBK, 01.04.1974 T., 1/2 S. (muris…

Miras bırakanın borçlarından sorumluluk nedir?

Kısa cevap: Miras, ölümle külli halefiyet yoluyla mirasçılara geçer (TMK 599). Miras reddedilmemişse mirasçılar tereke borçlarından tüm malvarlıklarıyla sorumludur. Reddi miras (TMK 605‑617) süresinde yapılırsa sorumluluk kalkar; terekenin borca batık olması hâlinde hükmen ret uygulanabilir (TMK 605/2). Resmî tasfiye hükümleri ayrıca saklıdır. Kaynaklar – TMK m.599 (külli halefiyet), m.605‑617 (reddi miras) – Resmî metin: https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4721.pdf

Mahkeme velayet kararını neye göre verir?

Kısa cevap: Çocuğun üstün yararı ilkesi esastır. Hâkim; çocuğun yaşı, bakım ve ilgi sürekliliği, ebeveynlerin kişisel/maddi koşulları, kardeş bağları, okul/çevre düzeni ve gerektiğinde uzman raporlarını dikkate alır; kişisel ilişki ve iştirak nafakasını da düzenler (TMK 182, 339). Kaynaklar – TMK m.182 ve m.339 – Resmî metin: https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4721.pdf