Kaç çeşit nafaka vardır?
Kısa cevap: (1) Tedbir nafakası (dava süresince – TMK 169), (2) Yoksulluk nafakası (boşanma sonrası – TMK 175), (3) İştirak nafakası (çocuğa – TMK 182/2), (4) Yardım nafakası (üstsoy‑altsoy ve kardeşler arasında – TMK 365). Her biri farklı koşullara ve ölçütlere tabidir. Kaynaklar – TMK m.169, m.175, m.182/2, m.365 – Resmî metin: https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4721.pdf
İştirak nafakası nedir?
Kısa cevap: Boşanma veya ayrılık hâlinde, velayet kendisine verilmeyen ebeveynin, çocuğun bakım‑eğitim‑sağlık giderlerine gücü oranında katılması için ödemekle yükümlü olduğu nafakadır (TMK 182/2). Miktar belirlenirken çocuğun ihtiyaçları ile ebeveynlerin mali güçleri dikkate alınır (TMK 4, 330). Koşullar değişirse artırılabilir/azaltılabilir (TMK 331). Kaynaklar – TMK m.182/2, m.330‑331, m.4 – Resmî metin: https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4721.pdf
Hangi nedenlerle çekişmeli boşanma davası açılabilir?
Kısa cevap: Genel sebep: Evlilik birliğinin temelinden sarsılması (TMK 166/1). Özel sebepler: zina (TMK 161), hayata kast/pek kötü muamele veya onur kırıcı davranış (TMK 162), suç işleme ve haysiyetsiz hayat (TMK 163), terk (TMK 164), akıl hastalığı (TMK 165). Bu sebepler ispat edilirse boşanmaya karar verilebilir. Kaynaklar – TMK m.161‑166 – Resmî metin: https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4721.pdf
Geliri olmayan anneye velayet verilir mi?
Kısa cevap: Velayette esas olan çocuğun üstün yararıdır. Anne‑babanın gelir durumu tek başına belirleyici değildir; bakım sürekliliği, ebeveynin kişisel uyumu, çocuğun yaşı/özel ihtiyaçları, kardeşlerin birlikte büyümesi gibi ölçütler esas alınır (TMK 182, 339). Geliri olmayan ebeveyne de uygun görüldüğünde velayet verilebilir; diğer ebeveyn iştirak nafakası öder. Kaynaklar – TMK m.182 ve m.339 – Resmî metin:…
Geliri olmayan (engelli, mahkum) eş nafaka öder mi?
Kısa cevap: Nafaka yükümlülüğü gelir varlığına mutlak olarak bağlı değildir; hâkim, tarafların mali güçlerine göre nafaka takdir eder. Çocuğa ilişkin iştirak nafakası (TMK 182/2) ile eşe yönelik yoksulluk nafakası (TMK 175) belirlenirken ödeme gücü, ihtiyaç ve hakkaniyet gözetilir (TMK 4, 330). Gelir yokluğu/engellilik/mahkumiyet miktarı etkiler; koşullar değişirse artırım‑azaltım/ kaldırma istenebilir (TMK 331). Kaynaklar – TMK…
Evlilik birliğinin sarsılması nedeniyle boşanma nedir?
Kısa cevap: Eşler arasındaki geçimsizlik, güven kaybı, şiddet, aşırı kıskançlık, ekonomik/sosyal uyuşmazlıklar gibi sebeplerle evlilik birliğinin ortak hayatı sürdürmeyi eşlerden beklenmeyecek derecede temelinden sarsılması hâlidir. Bu genel sebebe dayanılarak çekişmeli boşanma davası açılabilir (TMK 166/1). Olayların ağırlığı ve kusur durumu hâkim tarafından değerlendirilir (TMK 166/2). Kaynaklar – Türk Medenî Kanunu (TMK) m.166/1‑2 – Resmî metin:…
Edinilmiş mallar ve kişisel mallar nelerdir?
Kısa cevap: Edinilmiş mallar (TMK 219): ücret/maaş, sosyal güvenlik ve çalışma gücü kaybı tazminatlarının belirli bölümü, mesleki/iş gelirleri, edinilmiş malların gelirleri vb. Kişisel mallar (TMK 220): eşlerden birinin kişisel kullanım eşyası, evlilikten önce sahip olunanlar, karşılıksız kazanımlar (bağış/miras), manevi tazminat alacakları vb. Kişisel mallar tasfiyeye girmez. Kaynaklar – TMK m.219-220 (edinilmiş ve kişisel mallar): https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4721.pdf
Eşim boşanmak istemezse boşanamaz mıyım?
Kısa cevap: Hayır. Anlaşmalı boşanma için iki tarafın da iradesi gerekir; ancak eşlerden biri istemese de çekişmeli boşanma açılabilir. Genel sebep TMK 166/1 (evlilik birliğinin temelinden sarsılması) ve diğer özel sebepler (TMK 161-165) ileri sürülerek hâkimden boşanma talep edilir. Not: TMK 166/4’teki “ret kararından sonra 3 yıl” bekleme kuralı AYM tarafından iptal edilmiştir; bu nedenle…
Düğünde takılan altınlar (takılar) boşanmada kimde kalır?
Kısa cevap: Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre kadına takılan ziynet eşyaları kadının kişisel malı sayılır; aksi ispat edilmedikçe kadına iadesi gerekir. Erkek tarafına özgü takılar (ör. saat, tespih) ise kural olarak erkeğe ait kabul edilir; ancak somut ispat durumuna göre farklı sonuç çıkabilir. Kaynaklar – Yargıtay içtihatları (ziynet/kişisel mal): https://karararama.yargitay.gov.tr/ – TMK m.220 (kişisel mallar): https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4721.pdf
El yazılı vasiyetname geçerli midir? Şartları nelerdir?
Kısa cevap: Evet, el yazılı vasiyetname (holograf) geçerlidir. Tamamı baştan sona miras bırakanın kendi el yazısı ile yazılmalı, tarih konulmalı ve imzalanmalıdır (TMK 538). Saklama için notere/mahkemeye bırakılabilir. Okur-yazarlık, ayırt etme gücü ve şekil kurallarına uyulmaması iptal sebebi olabilir. Kaynaklar – TMK m.538-539 (el yazılı vasiyetname ve saklanması): https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4721.pdf
Davayı ilk açan daha mı avantajlıdır?
Kısa cevap: Genel olarak hayır. Usul hukuku bakımından ilk açanın otomatik bir üstünlüğü yoktur. Ancak davayı açan taraf iddia ve ispat yükünü üstlenir; karşı taraf da delillerini sunar ve karşı dava açabilir. Yetki/görev ve tedbir talepleri gibi usuli stratejiler somut dosyada sonucu etkileyebilir. Kaynaklar – HMK (ispat yükü, deliller ve karşı dava hükümleri): https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6100.pdf
Çekişmeli boşanma davası ne kadar sürer?
Kısa cevap: Sabit bir süre yoktur. Delil toplanması, tanıklar, bilirkişi/uzman raporları, tebligatlar ve mahkemenin iş yükü gibi etmenlere göre çoğunlukla birden fazla celse sürer. Uygulamada dosya yoğunluğu ve istinaf/temyiz safahatı toplam süreyi uzatabilir. Kaynaklar – HMK ve UYAP süreçleri için Adalet Bakanlığı/UYAP Bilgilendirme: https://vatandas.uyap.gov.tr/
Boşanmada mal paylaşımı nasıl yapılır?
Kısa cevap: Mal rejimi kural olarak edinilmiş mallara katılmadır (TMK 202). Eşlerin evlilik süresince edindikleri edinilmiş mallar tasfiye edilir; her eş diğer eşin edinilmiş mallarının değer artış payı sonrası artık değerinin yarısı oranında katılma alacağı talep edebilir (TMK 218 vd., 231-236). Kişisel mallar (TMK 220) paylaşıma girmez. Mal rejimi, boşanma davasının açıldığı tarihte sona erer…
Çalışmayan kadın nafaka alabilir mi?
Kısa cevap: Evet, şartları varsa. Yoksulluk nafakası için boşanmayla yoksulluğa düşecek olan, kusuru daha ağır olmayan eş (cinsiyetten bağımsız) diğer eşten uygun nafaka isteyebilir (TMK 175). İştirak nafakası ise velayeti kendisine verilmeyen eşin çocuğun giderlerine gücü oranında katılmasıdır (TMK 182/2). İhtiyaç, tarafların ekonomik-sosyal durumları ve kusur oranı dikkate alınır. Kaynaklar – TMK m.175 (yoksulluk nafakası)…
Çekişmeli boşanma davası nedir?
Kısa cevap: Eşlerin boşanma ve sonuçlarında (kusur, tazminat, nafaka, velayet vb.) anlaşamadığı; ispat faaliyetinin yürütüldüğü davadır. Genel sebep: evlilik birliğinin temelinden sarsılması (TMK 166/1). Özel sebepler: zina (TMK 161), hayata kast/pek kötü muamele (TMK 162), terk (TMK 164), akıl hastalığı (TMK 165). Hâkim delilleri değerlendirir ve kusur/sonuçlara göre karar verir. Kaynaklar – TMK m.161-166 (boşanma…