Yıllık izin hakkı ne zaman doğar? Kaç gün kullanılır?
Kısa cevap: Aynı işverene bağlı en az 1 yıl çalışınca yıllık ücretli izin hakkı doğar (4857/53). Süreler: 1–5 yıl (5 dahil değil) 14 gün, 5–15 yıl 20 gün, 15+ yıl 26 gün. 18 yaş altı ve 50 yaş üstü işçilerde alt sınır 20 gündür. Kaynaklar– 4857 s. İş Kanunu m.53‑56: https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4857.pdf
Maaşın (ücretin) ödenmemesi veya eksik ödenmesi haklı fesih nedeni midir?
Kısa cevap: Evet. Ücretin kanuni süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi, işçiye haklı nedenle derhal fesih hakkı verir (4857/24‑II‑e). Bu durumda kıdem tazminatı talep edilebilir. Kaynaklar– 4857 m.24‑II‑e: https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4857.pdf
İstifa eden işsizlik maaşı alabilir mi?
Kısa cevap: Kural olarak hayır. İşsizlik ödeneği için iş sözleşmesi kendi istek ve kusuru dışında sona ermelidir (4447/50‑51). Ancak işçinin haklı nedenle feshi (4857/24) gibi haller, SGK çıkış kodu ve delillerle kendisi dışında kabul edilirse ödenek bağlanabilir. Başvurular İŞKUR üzerinden yapılır. Kaynaklar – 4447 s. İşsizlik Sigortası Kanunu m.50‑51: https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4447.pdf – İŞKUR resmî bilgilendirme: https://www.iskur.gov.tr/
İş sözleşmesi nedir? Yazılı olmak zorunda mıdır?
Kısa cevap: İş sözleşmesi; işçinin bağımlı olarak iş görmeyi, işverenin de ücret ödemeyi üstlendiği sözleşmedir (TBK 393 vd.). Süresi bir yıl ve daha fazla olan sözleşmelerin yazılı yapılması zorunludur; yazılı olmasa da işveren, en geç 2 ay içinde çalışma koşullarını yazılı olarak bildirmelidir (4857/8). Kaynaklar – 4857 s. İş Kanunu m.8; TBK (6098) m.393 vd.:…
İş yerinde mobbinge uğrayan işçi istifa ederse tazminat alabilir mi?
Kısa cevap: Evet. Mobbing; işçinin kişiliğinin korunması borcuna aykırılık (TBK 417) ve 4857/24‑II kapsamındaki haklı fesih sebebi sayılabilir. İşçi haklı fesihle kıdem tazminatı talep edebilir; ayrıca manevî tazminat ve ayrımcılık tazminatı (4857/5) gündeme gelebilir. Delil (yazışmalar, tanık, kayıtlar) önemlidir. Kaynaklar – TBK m.417 (işçinin kişiliğinin korunması), 4857 m.24‑II, m.5: https://www.mevzuat.gov.tr/
İşçi vefat ederse kıdem tazminatını kim alır? Mirasçılar hak sahibi midir?
Kısa cevap: İşçinin ölümü halinde kıdem tazminatı doğar ve yasal mirasçılarına ödenir (1475/14). Ayrıca varsa kullanılmamış yıllık izin ücretleri de mirasçılara geçer. Kaynaklar – 1475 s. Kanun m.14 (ölüm hâlinde kıdem): https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.1475.pdf
İşçinin sağlık sorunları (meslek hastalığı) nedeniyle istifası tazminat hakkı doğurur mu?
Kısa cevap: Evet, koşulları varsa. İşçi; işin niteliği veya işyerindeki şartlar sağlığını tehlikeye düşürüyorsa haklı nedenle derhal fesih yapabilir (4857/24‑I). Bu durumda kıdem tazminatı talep edilebilir (1475/14). Meslek hastalığı/iş kazası hallerinde ayrıca SGK yardımları ve tazminat davaları söz konusu olabilir. Kaynaklar – 4857 m.24‑I; 1475 m.14; 5510 s. Kanun (SGK): https://www.mevzuat.gov.tr/
İşe başlatmama tazminatı nedir? Kaç maaş ödenir? (4-8 maaş)
Kısa cevap: İşe iade davasını kazanan işçi, işveren tarafından bir ay içinde işe başlatılmazsa 4857/21 uyarınca 4 ila 8 aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatı alır. Ayrıca en çok 4 aya kadar boşta geçen süre ücreti ve diğer haklar ödenir. Kaynaklar – 4857 s. İş Kanunu m.21: https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4857.pdf
İşe iade davası açma şartları nelerdir? (En az 30 işçi, 6 ay kıdem)
Kısa cevap: İş güvencesi kapsamı: en az 30 çalışan bulunan işyerinde, işçinin en az 6 ay kıdemi olmalı, sözleşme belirsiz süreli olmalı ve fesih geçerli sebepe dayandırılmalıdır (4857/18). İşveren vekilleri kapsam dışı olabilir (4857/2). Kaynaklar – 4857 s. İş Kanunu m.18‑21 (iş güvencesi ve işe iade): https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4857.pdf
İşe iade davası devam ederken başka bir işte çalışabilir miyim?
Kısa cevap: Evet, genel olarak mümkündür. İşe iade davası çalışma yasağı doğurmaz. Uygulamada işçinin yeni işte çalışması, boşta geçen süre ücreti ve işe başlatmama tazminatı haklarını ortadan kaldırmaz (4857/21). Ancak somut dosyada mahsup/çakışma iddiaları gündeme gelebileceğinden hukuki destekle ilerlemek faydalıdır. Kaynaklar – 4857 s. İş Kanunu m.21; Yargıtay uygulaması: https://karararama.yargitay.gov.tr/
İşe iade davası ne kadar sürer?
Kısa cevap: Mahkemenin iş yükü, deliller ve istinaf/temyiz safahatına göre değişir. Kanunda belirli bir süre yoktur; uygulamada birkaç aydan uzun sürebilir. Kaynaklar – 4857 m.18‑21 (usul ve sonuçlar); UYAP başvuru/takip: https://vatandas.uyap.gov.tr/
İşe iade davası nedir? Kimler açabilir?
Kısa cevap: İş güvencesi kapsamında, geçerli sebep olmaksızın feshedilen işçi işe iade talep edebilir (4857/18‑21). Şartlar: işyerinde 30+ çalışan, işçinin 6 ay kıdemi, belirsiz süreli sözleşme ve fesihte geçerli sebepin yokluğu. Kaynaklar – 4857 s. İş Kanunu m.18‑21; 7036 s. Kanun m.3 (arabuluculuk): https://www.mevzuat.gov.tr/
İşe iade davası açma süresi ne kadardır? Arabuluculuk zorunlu mu?
Kısa cevap: Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde dava şartı arabuluculuğa başvurulmalı; anlaşma sağlanamazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren 2 hafta içinde dava açılmalıdır (7036/3). Arabuluculuk zorunludur. Kaynaklar – 7036 s. İş Mahkemeleri Kanunu m.3 (dava şartı arabuluculuk ve süreler): https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.7036.pdf
İstifa eden işçi kıdem tazminatı alabilir mi?
Kısa cevap: Sıradan istifada hayır. Ancak 4857/24’teki haklı fesih nedenleri varsa (ücretin ödenmemesi, mobbing, sağlık vb.) veya 1475/14’teki özel haller (askerlik, evlilik, emeklilik/15 yıl‑3600 gün) mevcutsa kıdem tazminatı alınabilir. Kaynaklar – 4857 m.24; 1475 m.14: https://www.mevzuat.gov.tr/
İhbar tazminatı nedir? Kimler alabilir?
Kısa cevap: Belirsiz süreli sözleşmenin bildirim süresine uyulmadan feshedilmesi halinde, karşı tarafa ihbar tazminatı ödenir (4857/17). Bildirim süreleri kıdeme göre 2‑4‑6‑8 haftadır. Haklı fesih durumunda ihbar tazminatı söz konusu olmaz. Kaynaklar – 4857 s. İş Kanunu m.17 (ihbar süreleri ve tazminatı): https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4857.pdf