İş kazası bildirimi kaç gün içinde yapılmalı? Yapılmazsa cezası nedir?
İş kazası meydana geldiğinde işveren, kazayı en geç 3 iş günü içinde Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirmekle yükümlüdür. Bildirimin yapılmaması veya geç yapılması hâlinde: İşverene, 5510 sayılı Kanun uyarınca idari para cezası uygulanabilir. SGK’nın yaptığı bazı ödemeler için, kusuru oranında rücu (geri alma) talebiyle işverene başvurması söz konusu olabilir. Bildirimin süresinde ve eksiksiz yapılması, hem işçinin…
İstifa dilekçesine “haklarım saklı kalmak kaydıyla” yazmak işe yarar mı?
İstifa dilekçesine “haklarım saklı kalmak kaydıyla” yazmak, tek başına tüm haklarınızı garanti altına almaz. Genel olarak: İstifa; işçinin kendi iradesiyle sözleşmeyi sona erdirmesi anlamına gelir ve kural olarak kıdem/ihbar tazminatı hakkını sınırlar. Dilekçeye bu ibarenin eklenmesi, ileride doğabilecek alacak davalarında “haklarımdan feragat etmedim” yönünde destekleyici bir ifade olabilir; ancak istifanın hukuki niteliğini tek başına değiştirmez….
İsteğe bağlı sigorta nedir? Ev hanımları nasıl emekli olur?
İsteğe bağlı sigorta, herhangi bir işverene bağlı çalışmadan, kendi primini kendisi ödeyerek emeklilik ve sağlık güvencesi kazanmak isteyenler için uygulanan bir sigorta türüdür. Ev hanımları için özet: SGK’ya isteğe bağlı sigorta başvurusu yaparak, her ay belirlenen tutarda prim ödeyebilir. Bu primler, emeklilik için gerekli prim gününe eklenir ve emekli aylığı bağlanmasına imkân sağlar. Ödenecek prim…
İkale sözleşmesi (karşılıklı anlaşma) ile işten ayrılan tazminat ve işsizlik maaşı alabilir mi?
İkale sözleşmesi, işçi ve işverenin karşılıklı anlaşarak iş sözleşmesini sona erdirmesidir. Hukuken "karşılıklı fesih" gibi görüldüğü için, klasik anlamda işveren feshi sayılmayabilir. Sonuçları kısaca: İkale metninde açıkça kararlaştırılırsa, işveren kıdem tazminatı ve ek bir ikale tazminatı ödeyebilir. İşsizlik ödeneği için ise İŞKUR, ikale fesihlerini çoğu zaman "karşılıklı anlaşma" olarak gördüğünden, işsizlik maaşı bağlanmayabilir. Bu nedenle,…
GSS (Genel Sağlık Sigortası) borcu nedir? Ödenmezse sağlıktan yararlanılır mı?
Genel Sağlık Sigortası (GSS) borcu, herhangi bir sosyal güvencesi olmayan veya isteğe bağlı sigortalı sayılan kişilerin, adına tahakkuk eden sağlık primi borçlarıdır. Ödenmemesi hâlinde: Borç, gecikme zammı ve faiziyle birlikte SGK alacağı olarak birikir. Sağlık hizmetlerinden yararlanma koşulları, dönem dönem çıkarılan yapılandırma ve af düzenlemeleriyle değişebilir; bazı dönemlerde borcu olsa bile kişilere sağlık hizmeti verilebilir….
Fazla mesai ücreti yerine izin (serbest zaman) kullandırılabilir mi?
Fazla mesai ücreti yerine, işçinin yazılı talebiyle "serbest zaman" kullandırılabilir. Esaslar kısaca şöyledir: Her 1 saat fazla çalışma için işçiye en az 1 saat 30 dakika serbest zaman verilir (yüzde 50 zamlı karşılığı). Serbest zaman, işçinin isteği üzerine 6 ay içinde, çalışma süreleri içinde kullandırılmalıdır. İşçi istemedikçe işveren tek taraflı olarak "para yerine izin" dayatamaz….
Emekli olup çalışmaya devam eden işçinin (SGDP) hakları nelerdir?
Emekli olup bir işyerinde çalışan işçiler için işveren, normal sigorta primi yerine Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) öder. Ancak bu kişiler: 4857 sayılı İş Kanunu’na tabidir, yıllık izin, fazla mesai, hafta tatili, ihbar tazminatı gibi tüm işçilik haklarından yararlanırlar. Emekli işçi, kıdem tazminatı açısından da (aynı işverende en az 1 yıl çalışma ve diğer şartlar…
Belirli süreli sözleşme kendiliğinden biterse kıdem tazminatı ödenir mi?
Belirli süreli iş sözleşmesi, sürenin dolmasıyla kendiliğinden sona ererse, kural olarak kıdem tazminatı hakkı doğmaz. Ancak; Sözleşmeler fiilen üst üste yenilenip belirsiz süreli sözleşme niteliği kazanmışsa, veya kanunda öngörülen diğer şartlar gerçekleşmişse (en az 1 yıl çalışma, işçinin kendi kusuru dışında fesih vb.) kıdem tazminatı gündeme gelebilir. Her somut olayın ayrı değerlendirilmesi gerekir. Kaynakça 4857…
Askerlik ve Doğum borçlanması nedir? Emeklilik yaşını geri çeker mi?
Askerlik ve doğum borçlanması, sigortalı olmadığınız dönemlerde geçen askerlik/doğum sürelerinin, belli bir tutar ödenerek prim günü olarak saydırılmasıdır. Ödenen tutar karşılığında, emeklilik için gereken prim gününüz artar. Bazı durumlarda, borçlanılan süreler sigorta başlangıç tarihini geriye çekerek uygulanacak yaş şartını da dolaylı olarak etkileyebilir. Etkinin nasıl olacağı, ilk sigorta giriş tarihinize ve statünüze göre değiştiğinden, SGK’dan…
Asgari ücret artınca ara zam yapılması zorunlu mudur?
Özel sektörde, asgari ücretin üzerinde ücret alan işçiler için asgari ücret artınca otomatik ara zam yapılması kanunen zorunlu değildir. Ancak; Ücret sözleşmesinde, toplu iş sözleşmesinde veya işyerinde yerleşmiş bir teamül varsa, buna uyulması gerekir. İşçinin ücreti yeni asgari ücretin altına düşerse, en az asgari ücrete tamamlanması zorunludur. Kaynakça 4857 sayılı İş Kanunu m.32 ve ilgili…
Ara dinlenmesi (yemek/çay molası) çalışma süresinden sayılır mı?
Ara dinlenmesi (yemek ve çay molaları), İş Kanunu’na göre genellikle çalışma süresinden sayılmaz. Yani günlük 11:30–12:00 yemek molası varsa, bu yarım saat normal çalışma süresine dahil edilmez. Buna karşılık; Ara dinlenmesinin fiilen kullanılabilir olması gerekir (çalışmaya devam ettirilemez). Günlük çalışma süresine göre verilecek asgari ara dinlenmesi süreleri kanunda düzenlenmiştir. Kaynakça 4857 sayılı İş Kanunu m.68…
3600 günden emeklilik şartları nelerdir?
Halk arasında "3600 günden emeklilik" denilen uygulama, belirli tarihlerden önce sigortalı olanların, asgari sigortalılık süresi + 3600 prim günü + yaş şartını sağlamasıyla yaşlılık aylığı alabilmesini ifade eder. Şartlar; sigortaya giriş tarihinize, SSK/BAĞ-KUR/Emekli Sandığı statünüze ve cinsiyetinize göre değişir. Bu nedenle, kendi durumunuz için en sağlıklı sonuç: e-Devlet’teki SGK emeklilik hesaplama ekranından veya doğrudan SGK…
Malulen emeklilik halinde kıdem tazminatı alınabilir mi?
Kısa cevap: Evet. Malullük aylığı bağlanması (veya emeklilik/yaşlılık) sebebiyle iş sözleşmesi sona eren işçi kıdem tazminatına hak kazanır (1475/14). SGK’dan yazı ibrazı uygulamada istenir. Kaynaklar– 1475 s. Kanun m.14; 5510 s. Kanun (malullük): https://www.mevzuat.gov.tr/
İşe iade davasını kazanırsam ne olur?
Kısa cevap: Mahkeme feshi geçersiz sayar; işçi bir ay içinde işe başlatılmazsa 4–8 aylık ücret tutarında işe başlatmama tazminatı ve en çok 4 aya kadar boşta geçen süre ücreti + diğer haklar ödenir (4857/21). İşveren işe çağırırsa işe başlatma şartları karar doğrultusunda uygulanır. Kaynaklar– 4857 s. İş Kanunu m.21: https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4857.pdf
Kod 48 (Devamsızlık) nedir? Kaç gün işe gelmezsem işten atılırım?
Kısa cevap: 4857/25‑II‑(g): İzin almadan veya haklı sebep olmadan ardışık 2 işgünü, veya bir ayda 2 kez tatil gününden sonraki ilk işgünü, veya bir ayda 3 işgünü devamsızlık, derhal fesih sebebidir. İhtarat ve tutanak prosedürü ispat için önemlidir. Kaynaklar– 4857 m.25‑II‑g: https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4857.pdf